เครื่องช่วยฟัง (Hearing Aids) คือ อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ขนาดเล็กที่ติดกับหูสามารถถอดใส่ได้อย่างสะดวก เพื่อทำการขยายเสียงให้ดังขึ้น ซึ่งเหมาะสำหรับผู้ที่มีปัญหาทางการได้ยิน หรือได้ยินไม่ชัด จะทำให้รับรู้เสียงได้ดีขึ้น โดยมีส่วนประกอบที่สำคัญ คือ
ส่วนประกอบเครื่องช่วยฟัง
1. ตัวขยายเสียง หรือ Amplify
2. ไมโครโฟน หรือ Microphone
3. ลําโพง หรือ Receiver
เครื่องช่วยฟังมี 3 ระบบ คือ
1. ระบบอนาล็อค (Analog)
2. ระบบกึ่งดิจิตอล
3. ระบบดิจิตอล (Digital)
รูปลักษณะของเครื่องช่วยฟังแบ่งได้ 3 แบบ ดังนี้
1. แบบกล่อง
เป็นเครื่องช่วยฟังระบบเกำหรือ ระบบอนาล็อค ขนาดเท่ากล่องไม้ขีด และมักมีสายต่อจากเครื่องสู่หูของผู้ฟัง สามารถเหน็บกระเป๋าเสื้อ มีตัวปรับความดัง (Volume) ผู้ใช้สามารถปรับเพิ่มและลด ความดังของเสียงได้ตามต้องการ ใช้ถ่านอัลคาไลน์ชนิด AA
2. แบบแขวนหลังหู
ตัวเครื่องโค้งคล้ายกล้วยหอม คล้องหรือเกี่ยวอยู่ด้านหลังใบหู มีทั้งระบบอนาล็อค และระบบดิจิตอล โดยต้องใช้คูํกับแบบพิมพ์หู (Ear Mould) ที่ทำขึ้นเฉพาะของใครของมัน จะช่วยลดปัญหาเรื่องเสียงวี้ดได้ดี และใช้กับถ่านสำหรับเครื่องช่วยฟัง เบอร์ 675 หรือ เบอร์ 13
3. แบบใส่ในช่องหู
เป็นเครื่องช่วยฟังชนิดที่ต้องสั่งทำโดยการหล่อแบบพิมพ์หู เพื่อให้ได้ขนาดของเครื่องเท่ากับช่องหูของผู้ใช้งาน ซึ่งประสิทธิภาพและราคาจะแตกต่างกันไปนักวิจัย บอกว่า ในอดีตเครื่องช่วยฟังมักเป็นแบบอนาล็อค แต่ปัจจุบันความก้าวหน้าของเทคโนโลยีไมโครชิป ทำให้เครื่องช่วยฟังดิจิทัลมีขนาดเล็กและสามารถทัดหลังหูหรือ ใส่ในรูหู เป็นที่นิยมมากขึ้นโดยหลักการทำงานเครื่องช่วยฟังดิจิทัล จะเปลี่ยนสัญญาณเสียงที่ได้รับผ่านไมโครโฟน จากสัญญาณอนาล็อคตามธรรมชาติเป็นสัญญาณดิจิทัล (A/D) เพื่อประมวลผล โดยใช้อัลกอริทึ่มชั้นสูง (DigitalSignal Processing: DSP) รองรับการค่านวนทางคณิตศาสตร์ชั้นสูง สามารถสร้างวงจรขยายและกรองสัญญาณที่มีความซับซ้อนสูงได้ก่อนที่จะถูกเปลี่ยนกลับเป็นสัญญาณเสียงผ่านReceiver อีกครั้ง
การใช้เครื่องช่วยฟัง
1. เปิดที่ใส่ถ่าน ใส่ถ่านให้ชั้วบวก (+) ของถ่านตรงกับขั้วบวกของที่ใส่ถ่าน แล้วปิดช่องใส่ถ่านให้สนิท
2. ใส่พิมพ์หูโดยจับบริเวณฐานของพิมพ์หูขยับหรือดันแบบพิมพ์หูให้เข้าไปพอดีกับช่องหูหลังจากนั้น ให้คล้องเครื่องไว้ที่ใบหู (เครื่องทัดหลังหู) ถ้าเป็นเครื่องแบบกล่องให้เหน็บตัวเครื่องติดกระเป๋าเสื้อ
3. เปิดเครื่องโดยปรับสวิทช์ไปที่ “M” หรือ “+” แล้วหมุนปรับ ขณะปรับให้นับ 1-10 ใช้เสียงปกติ ปรับจนได้ยินเสียงตัวเองดังพอดี
4. เมื่อเลิกใช้ปิดสวิทช์ไปที่ “O” และถอดเครื่องออกโดยใช้นิ้วหัวแม่มือและนิ้วชี้จับบริเวณใบหูของแบบพิมพ์หูและดึงแบบพิมพ์หูออก
5. ถอดถ่านออก เพื่อปูองกันถ่านชื้นหรือเป็นสนิม
6. ใช้ผ้าเช็ดทำความสะอาดเครื่อง เพื่อลดปัญหาเรื่องความชื้น
7. เก็บเครื่องใส่กล่อง จัดสายฟังไม่ให้พันกัน (แบบกล่อง) การเริ่มใส่เครื่องช่วยฟัง
การดูแลรักษาเครื่องช่วยฟัง
1. ปิดเครื่องทุกครั้งหลังเลิกใช้งาน และควรเอาถ่านออกจากตัวเครื่อง
2. ระวังอย่าให้เครื่องตก ควรเปลี่ยนถ่านหรือทำความสะอาดเครื่องบนโต๊ะ
3. ระวัง อย่าให้เครื่องโดนน้ำ น้ำมันใส่ผม เจล สเปรย์ฉีดผม
4. ทำความสะอาดเครื่องโดยใช้ผ้าแห้งเช็ด ห้ามใช้แอลกอฮอล์น้ำ หรือน้ำมันทำความสะอาดเครื่อง
5. ควรใช้ถ่านสำหรับเครื่องช่วยฟังโดยเฉพาะห้ามนําถ่านนาฬิกามาใช้กับเครื่องเพราะเป็นสาเหตุทำให้เครื่องเสียง่าย
6. เก็บเครื่องช่วยฟังให้พ้นมือเด็กหรือสัตว์เลี้ยงและอย่าวางเครื่องไว้ในที่อับชื้นร้อนหรือเย็นเกินไป เช่น ในรถยนต์ที่จอดตากแดด , ข้างเตาไฟ , หลังตู้เย็น หรือบนเครื่องปรับอากาศ เป็นต้น
7. เพื่อเป็นการยืดอายุการใช้งานของเครื่องช่วยฟังควรมีการเก็บใส่กล่องดูดความชื้นสัปดาห์ละ 1 – 2 ครั้ง (ถอดถ่านออกก่อน)
8. ไม่ควรซ่อมเครื่องช่วยฟังเอง เมื่อเครื่องมีปัญหาควรนํากลับมาปรึกษาผู้เชี่ยวชาญที่โรงพยาบาล หรือบริษัทที่รับผิดชอบ