ทักษะการดำรงชีวิตของบุคคลที่มีความบกพร่องทางสติปัญญา

Submitted by พนมพร on Mon, 04/27/2020 - 00:37

สมิต (Smith. 1971. อ้างถึงใน ผดุง อารยะวิญญู. 2542) ได้เสนอแนะวัตถุประสงค์ของการพัฒนาทักษะนักเรียนที่มีความบกพร่องทางสติปัญญาในระดับก่อนวัยเรียนไว้ 6 ด้าน คือ ด้านพัฒนาการ ทางการเคลื่อนไหว และการรับรู้ด้านภาษา ด้านความคิด ความจํา ด้านอารมณ์ และ การช่วยเหลือตนเอง ด้านทักษะทางสังคมและด้านความคิดสร้างสรรค์ ซึ่งมีรายละเอียดดังนี้

1. ทักษะการเคลื่อนที่และการรับรู้
        นักเรียนที่มีความบกพร่องทางสติปัญญาระดับนี้ควรสามารถทําสิ่งต่อไปนี้ได้
        1.1 มองตามสิ่งของที่เคลื่อนที่ได้ บอกขนาดของสิ่งของได้ เช่น เล็ก ใหญ่ บอกสิ่งต่าง ๆ ได้ บอกรูปทรงต่าง ๆ ได้
        1.2 ร่วมกิจกรรมต่าง ๆ ที่อาศัยการเคลื่อนไหวส่วนต่าง ๆ ของร่างกายได้ ได้แก่ กิจกรรมที่เกี่ยวข้องกับการเดิน การกระโดด ทั้งกระโดด 2 ขา และกระโดดขาเดียว รวมทั้งเขย่งก้าวกระโดด
        1.3 จําแนกความต่างระหว่างซ้าย ขวา ปฏิบัติตามคําสั่งที่เกี่ยวกับซ้าย ขวา ได้
        1.4 มีการประสานกันระหว่างกล้ามเนื้อมือและสายตา กล้ามเนื้อแขนขาและสายตา เช่น สามารถตีฟุตบอล เตะฟุตบอล ไล่จับ หรือตะครุบลูกโปุงที่กําลังลอย หรือถูกลมพัดให้กลิ้งไปกับพื้น
        1.5 สามารถวิ่งหรือกระโดดตามจังหวะและเสียงดนตรีได้
        1.6 สามารถปฏิบัติตามคําสั่งง่าย ๆ ได้ เช่น ยกมือขึ้น เอามือลง ไปล้างมือ เป็นต้น
        1.7 สามารถหยิบจับสิ่งของได้ เช่น รับลูกบอล จับดินสอ จับปากกา เป็นต้น
        1.8 สามารถร่วมกิจกรรมที่มีการวิ่งได้ รวมไปถึงความสามารถในการกระโดดเอื้อมหยิบ หรือจับสิ่งของ

2. ทักษะทางภาษา
        นักเรียนที่มีความบกพร่องทางสติปัญญาในระดับก่อนวัยเรียนจะสามารถ
        2.1 ตั้งใจฟังและจําแนกสิ่งต่างๆ ได้ เช่น เสียงสูง เสียงต่ํา เสียงดัง เสียงเบา เสียงกระซิบ เป็นต้น
        2.2 ตั้งใจฟังและจําแนกเสียงสระและพยัญชนะได้
        2.3 ฟังและเข้าใจความหมายของคํา และข้อความง่าย ๆ
        2.4 เข้าใจคําสั่งง่าย ๆ
        2.5 พูดโดยใช้ศัพท์ง่าย ๆ ในชีวิตประจําวันได้
        2.6 ใช้คําที่เกี่ยวกับเวลาได้ถูกต้อง เช่น วันนี้ พรุ่งนี้ นานมาแล้ว ในวันข้างหน้า เป็นต้น
        2.7 เข้าใจความสัมพันธ์ระหว่างรูปธรรมกับนามธรรม เช่น การหอมแก้มกับความรักของแม่ การตีกับใจร้าย หนังสือกับการเรียน บันไดกับการปีนปุาย เป็นต้น
        2.8 เล่าเรื่องหรืออธิบายเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นตามลําดับขั้นตอนที่ถูกต้อง โดยใช้คําไม่ผิดความหมาย
        2.9 พูดคล่องแคล่ว ชัดเจน ฟังเข้าใจ
        2.10 มีความตั้งใจที่อภิปรายปัญหาต่าง ๆ ร่วมกับเพื่อนร่วมชั้น

3. ทักษะความคิดความจำ
        นักเรียนที่มีความบกพร่องทางสติปัญญาในระดับก่อนวัยเรียนจะสามารถ
        3.1 มีทัศนคติที่ดีต่อการเรียนการสอน
        3.2 มีความสนใจในสภาวะแวดล้อมรอบตัวเอง ซึ่งจะสังเกตได้จากการที่เด็กให้ความสนใจซักถาม และเสนอแนวความคิดเห็นในการแก้ไข
        3.3 แสดงความคิดเห็นอย่างเป็นอิสระในการอภิปรายกลุ่ม
        3.4 มีทักษะในการแก้ปัญหาต่าง ๆ ที่เกิดจากการเรียนการสอน
        3.5 จํา คิด วิเคราะห์แนวความคิดต่าง ๆ ตลอดจนหลักการทางคณิตศาสตร์ และการแก้ปัญหาทางคณิตศาสตร์

4. ทักษะการช่วยเหลือตนเอง
        นักเรียนที่มีความบกพร่องทางสติปัญญาระดับก่อนวัยเรียนควรมีความสามารถ
        4.1 มีทัศนคติที่ดีต่อการช่วยเหลือตนเอง เช่น การรับประทานอาหาร การใช้ห้องน้ํา และการแต่งตัว
        4.2 มีทักษะอย่างเพียงพอในด้านการรักษาสุขภาพอนามัยของตนเอง เช่น การแปรงฟัน การล้างมือก่อนรับประทานอาหาร การอาบน้ํา การขับถ่าย และการพักผ่อน
        4.3 เข้าใจเกี่ยวกับมาตรการในด้านความปลอดภัยในบ้านในสถานที่ทํางาน และในสาธารณะสถาน
        4.4 รู้จักควบคุมอารมณ์ตนเองพอสมควร ยอมรับคําวิจารณ์เกี่ยวกับตนเอง
        4.5 หากถูกตําหนิจะไม่ใช้วิธีการปกปูองตนเองให้พ้นผิด แต่จะยอมรับความผิด และหาทางแก้ไข

5. ทักษะทางสังคม
        นักเรียนที่มีความบกพร่องทางสติปัญญาระดับก่อนวัยเรียนจะสามารถ
        5.1 เคารพในสิทธิของบุคคลอื่น ไม่นําข้าวของของคนอื่นไป เป็นของตนโดยไม่ได้รับอนุญาต
        5.2 เข้าใจกฎกติกาของสังคม
        5.3 รู้จักปูองกันตนเองตามสิทธิที่พึงมี
        5.4 สร้างความสัมพันธ์กับบุคคลอื่น โดยเข้าร่วมกิจกรรมตามสมควร
        5.5 มีความรับผิดชอบต่อตนเองและผู้อื่น
        5.6 สร้างความสัมพันธ์อันดีกับผู้ใหญ่ ครู และเพื่อนนักเรียนร่วมชั้น
        5.7 เคารพ นับถือ และเชื่อฟังผู้ใหญ่ตามควรแก่เหตุผล
        5.8 เคารพกฎหมายบ้านเมือง
        5.9 รู้จักกาลเทศะ
        5.10 รู้จักปฏิบัติตนให้เป็นประโยชน์

6. ความคิดสร้างสรรค์
        นักเรียนที่มีความบกพร่องทางสติปัญญาระดับก่อนวัยเรียนจะสามารถ
        6.1 ร่วมกิจกรรมด้านศิลปะ รวมไปถึงการวาดภาพ การระบายสี การร้องเพลง การเล่นดนตรี การแสดงละคร การรําไทย และด้านศิลปะอื่นๆ
        6.2 แสดงออกทางด้านศิลปะ และความคิดสร้างสรรค์อย่างเสรี
        6.3 พัฒนาทักษะด้านศิลปะ และความคิดสร้างสรรค์ตามระดับความสามารถของตน

        การพัฒนาทักษะนักเรียนที่มีความบกพร่องทางสติปัญญาในระดับก่อนวัยเรียน จะต้องมีการพัฒนาทักษะต่าง ๆ ได้แก่ทักษะการเคลื่อนที่และการรับรู้ ทักษะทางภาษา ทักษะความคิดความจํา ทักษะการช่วยเหลือตนเอง ทักษะทางสังคม ความคิดสร้างสรรค์ เพื่อการเตรียมพร้อมสําหรับการเรียนรู้ หรือการพัฒนาทักษะในระดับที่สูงขึ้นต่อไป